Konferencja „Neutralność Klimatyczna” za nami 

Idziemy w dobrym kierunku

Tegoroczna konferencja Neutralność Klimatyczna 26, która obyła się 21 maja 2026 r. w Warszawie była kontynuacją naszej dyskusji na temat planów osiągnięcia neutralności klimatycznej przez miasta w Polsce. Unia Europejska w marcu tego roku zatwierdziła cel klimatyczny na 2040 roku. Rada formalnie przyjęła zmienione europejskie prawo o klimacie, które wprowadza wiążący pośredni cel klimatyczny zakładający redukcję emisji gazów cieplarnianych netto do 2040 r. o 90% w porównaniu z poziomem z 1990 r. Ten nowy cel ma przybliżyć UE do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Polska nie posiada krajowej ustawy o klimacie ani strategii osiągnięcia neutralności klimatycznej jest jednak związana Europejskim prawem o klimacie i innymi aktami prawnymi UE, które zobowiązują państwa członkowskie do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w niektórych sektorach. Na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy znaczny rozwój OZE w Polsce ich udział systematycznie rośnie.
Wprawdzie na szczeblu krajowym nie ma strategii na rzecz neutralności klimatycznej, jednak niektóre polskie regiony i miasta przyjęły takie strategie i je krok po kroku realizują. Celem konferencji jak co roku było przedstawienie sytuacji w jakiej znajdują się samorządy oraz pokazanie najnowszych rozwiązań  zmierzających do ograniczenia emisji CO2  w takich obszarach jak: zeroemisyjny transport, zarządzanie energią, zielone budownictwo w miastach, wpływ zielonej i błękitnej infrastruktury na osiągnięcie celów klimatycznych. Eksperci starali się pokazać w jakiej sytuacji są nie tylko polskie miasta ale Świat. W pierwszej części konferencji Pani Agnieszka Kalinowska-Sołtys Chief Operating Officer, UN Global Compact Network Poland zaprezentowała raport dotyczące sytuacji na Świecie. Niektóre zmiany klimatu są, jak podkreślała ekspertka nieodwracalne, a utrata bioróżnorodności osiągnęła poziom krytyczny. Kryzysy klimatu, żywności, wody i zdrowia są ze sobą ściśle powiązane. Wciąż istnieje „okno możliwości” IPCC (Międzynarodowy Zespół ds. Zmian Klimatu) zaznacza jednak, że najgorszych scenariuszy można jeszcze uniknąć, jeśli państwa, firmy i społeczeństwa i samorządy podejmą szybkie działania. Za prawie 40 % emisji CO2 odpowiadają w miastach ciągle budynki. Pan Maciej Fuhrmann z Biura Ochrony Powietrza i Polityki klimatycznej Urzędu m. st. Warszawy pokazał Warszawski Standard Zielonego Budynku, którym miasto stara się wpływać na jakość budownictwa w Warszawie. Wszystkie nowe inwestycje miejskie są już standaryzowane, problem jednak polega na tym, że w gestii miasta jest zaledwie 6 % budynków Warszawy. Ekspert podkreślał, że WSZB interesują się deweloperzy starając się dostosować inwestycje do wymogów standardu. Inwestycje ekologiczne ukierunkowane na ograniczenie zmian klimatu są kosztowne i wiele miast i gmin nie posiada środków na ich realizację.
Pani Katarzyna Jastrzemska, Dyrektor Departamentu Efektywności Energetycznej w NFOŚiGW  zaprezentowała możliwości finansowania ekologicznych inwestycji w gminach w ramach programów NFOŚiGW. Zostały pokazane planowane nabory w 2026 roku dotyczące poprawy efektywności energetycznej budynków edukacyjnych, szpitali, budynków mieszkalnych, wsparcia dla lokalnych społeczności energetycznych, zielonej transformacji miast oraz co bardzo istotne ochrony różnorodności biologicznej i ekosystemów. Tych środków jest coraz więcej i pula przeznaczona dla JST ciągle rośnie. Pani Dyrektor Katarzyna Jastrzemska podkreślała, że samorządy bardzo chętnie korzystają w programów wsparcia i są bardzo dobrymi partnerami.
W prezentacji „Zieleń i błękitna infrastruktura w mieście” Pani Dyrektor Zarządu Zieleni m.st. Warszawy Pani Monika  Gołębiewska-Kozakiewicz mówiła o roli zieleni w budowaniu odporności miasta. „Neutralność klimatyczna bez adaptacji nie istnieje. Zieleń miejska i błękitna infrastruktura to nie ozdoba. To warunek konieczny — bo miasto, które się przegrzewa i tonie po każdej ulewie, stanie się miejscem nieznośnym do życia, zanim jeszcze zdąży osiągnąć neutralność klimatyczną”. Klamrą pierwszej części konferencji był panel dyskusyjny poświęcony możliwościom i problemom osiągnięcia neutralności klimatycznej do roku 2050 w miastach. W panelu wzięli udział: Tomasz Krasowski Dyrektor Departamentu Polityki Ekologicznej, Geologii i Łowiectwa w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego w Warszawie, Katarzyna Jastrzemska Dyrektor Departamentu Efektywności Energetycznej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Monika Gołębiewska-Kozakiewicz Dyrektorka Zarządu Zieleni m.st. Warszawy, Maciej Fuhrmann Specjalista ds. WSZB Biura Ochrony Powietrza i Polityki Klimatycznej, Agnieszka Kalinowska-Sołtys Chief Operating Officer, UN Global Compact Network Poland, dr Maja Czarzasty-Zybert Radczyni prawna oraz członkini Rady Zarządzającej Polskim Komitetem Światowej Rady Energetycznej. Pan Tomasz Krasowski, Dyrektor Departamentu Polityki Ekologicznej, Geologii i Łowiectwa w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego w Warszawie swoją wypowiedź poświęcił  problemom samorządów dotyczących budowania strategii klimatycznej w miastach. Podczas dyskusji podkreślał, że współpraca różnych sektorów i zaangażowanie społeczności lokalnych to klucz do skutecznej ochrony klimatu. Ekspert przedstawił działania Województwa Mazowieckiego dotyczące wsparcia samorządów województwa w ramach programu „Mazowsze dla Klimatu”. Podzielił się również doświadczeniami w zakresie budowania błękitno-zielonej infrastruktury, która ma duży wpływ nie tylko na przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu, ale wnosi bardzo określony i policzalny wkład w emisję gazów cieplarnianych. Wszyscy uczestnicy panelu podkreślali potrzebę edukacji, walkę z dezinformacją klimatyczną.
W drugiej części konferencji uczestnicy mogli zapoznać się najnowszymi  innowacyjnymi  rozwiązaniami dotyczących ograniczenia emisji CO2 w miastach, zarządzania energią w szkołach o czy  mówił Pan Prezes Bartosz Marciniak z firmy PROMAR. Problemy bez emisyjnego transportu miejskiego zaprezentował Pan Adam Stawicki Rzecznik MZA (Miejskie Zakłady Autobusowe). O tym jak zwiększać udział OZE w bilansie miasta mówił na przykładzie Warszawy Pan Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury w Urzędzie m. st. Warszawy. Firma diagnostyczna Helimed pokazała na swoim przykładzie, jak można odzyskiwać energie cieplną towarzyszącą działaniu urządzeń medycznych i jak ją ponownie wykorzystać? Prezentacjom przykładów towarzyszyła dyskusja uczestników z ekspertami. Podsumowując dyskusje dotyczącą problemów samorządów w kontekście neutralności klimatycznej eksperci podkreślali, że samorządy nie oglądając się na wojnę i zawirowania na Świecie podejmują wyzwania i realizują inwestycje ekologiczne w ramach dostępnych środków. Idziemy krok po kroku w dobrym kierunku. To z czym coraz często się mierzymy to strach przed nowymi rozwiązaniami bardzo często spowodowany dezinformacją ekologiczną. Nie wszystkie samorządy również dysponują odpowiednią wiedzą ekspercką, aby skutecznie planować i realizować polityki klimatyczne oraz korzystać z dostępnych programów wsparcia dlatego podstawą całego procesu jest edukacja na każdym poziomie.